Դավաճանության դրսևորումների յուրօրինակ ձևերն ու դրանց հետևանքները
23.09.2026 | 09:53
«Հայրենիքի դավաճանության համար անհրաժեշտ է հոգու ստորության շատ մեծ չափաքանակ»։
Ն․ Չերնիշևսկի
Անշուշտ, դավաճանության ամենածանրագույն ձևը հայրենիքին դավաճանելն է և ապերախտությունը նույն այն հողի նկատմամբ, որի վրա ծնվել ու սնվել ես։ Դավաճանությունը բոլոր ժամանակներում և բոլոր ժողովուրդների մոտ եղել է ամենածանր ու ամենանողկալի արարքը, ամենաշատ արհամարհանքի արժանացող հանցագործությունը, որի արդյունքում լինում են աղետներ, պարտություններ, կորուստներ ու ողբերգություններ։ Մարդկային ոգու ամենաստոր դրսևորումները նույնպես դավաճանության հետևանք են։
Դավաճանությունը, մատնությունն ու ապերախտությունը սնվում են նույն աղբյուրից և հավասարապես վտանգավոր են։ Դավաճանության գլխավոր մոտիվներն են փառասիրությունն ու շահամոլությունը։ Դավաճանությունը կանխամտածված հանցանք է, և պատահական չէ, որ արժանանում է ամենադաժան պատժին․ անգամ սիրող մայրը չի ներում որդու դավաճանությունը։
Սակայն հայրենիքի դավաճանությունը միայն թշնամու օգտին գործողություններ իրականացնելը չէ, այլ այն ամենը, ինչը կարող է վնասել, թուլացնել, վարկաբեկել, հեղինակազրկել նրան և կասեցնել կամ չապահովել նրա հզորացումն ու զարգացումը։ Դա կարող է լինել թերացումն աշխատանքում, մանավանդ եթե այդ աշխատանքը պետական բարձր պաշտոնյայի է։
Դավաճանության յուրօրինակ ձև է, երբ ստանձնում ես մի գործ, որը չես կարող լիարժեք կատարել, երբ լիարժեքորեն չես օգտագործում ընձեռված հնարավորություններն ու բարենպաստ իրավիճակները երկրիդ զարգացման համար, երբ անձնական շահդ գերադասում ես հայրենիքիդ շահից, երբ պատրաստ չես քեզ զոհաբերելու հայրենիքիդ համար, երբ հայրենի հողդ չես սիրում կյանքիցդ առավել, երբ պատրաստ չես անհաշտ կռիվ տալու քո ազգային արժանապատվության, մայրենի լեզվիդ անաղարտության, հայկականության, քո ազգային ինքնության ու արժեքների, ավանդույթների պահպանման և հավատքիդ համար։
Դավաճանություն է փառքի ու շահի համար հայրենիքդ ուրանալը, նրա նկատմամբ երախտամոռ լինելը, ընտրությունները կեղծելը, հայրենիքիդ բնությանն ու նրա ընդերքին անխնա վերաբերվելը, շրջակա միջավայրն աղտոտելը, կրթությունը փլուզելը, ցածրաճաշակ մշակույթ մատուցելը, երկրի բարոյական միջավայրն այլասերելն ու ապականելը։
Մեծագույն դավաճանություն է դավաճանությունը հանդուրժելն ու ներելը, ըստ արժանվույն չպատժելը։ Նժդեհն է ասել․ «Ազգը, որն ի զորու չէ պատժելու իր սրկիկներին ու դավաճաններին, ապագա չունի»։
Դավաճանություն է սեփական սկզբունքներին ու գաղափարներին դավաճանելը, լռելը, սուտ խոսելն ու անտարբերությունը, որոնք մարդկային չարիքներից առավել վտանգավորներից են։ Պատահական չէ, որ ամերիկացի հասարակական ճանաչված գործիչ Մարտին Լութեր Քինգն ասել է․ «Գալիս է մի պահ, երբ լռությունը դավաճանություն է»։ Հիմա եկել է այդ պահը․ հիմա լռությունը մահ է, կործանում է։
Այս մղձավանջային վիճակն էլ, որում հայտնվել ենք, մեր բոլորիս՝ մի քիչ ավելի, մի քիչ պակաս, կամ շատ ավելի, շատ պակաս, դավաճանության արդյունքն է՝ Աստծուց, մեր հավատքից, մեր սրբություններից, մեր ազգային շահերից ու արժեքներից շեղվելը, տեղի ունեցող ապազգային երևույթներին անտարբերությամբ ու լռությամբ արձագանքելը։
Դավաճանությունն արդյունք է նաև հայրենիքի նկատմամբ ունեցած սիրո ու պատասխանատվության պակասի կամ բացակայության, դավաճանության նկատմամբ մեր հանդուրժողականության ու պայքարելու կամքի բացակայության։ Ուրեմն մեր շարքերում այսքան մատնիչներ, երախտամոռներ, անտարբերներ ու դավաճաններ ունենալու մեջ պետք է փնտրել մեր բոլոր դժբախտությունների ու խնդիրների աղբյուրն ու արմատը, սիրելի՛ հայրենակիցներ, և մինչև մենք չփոխվենք արմատապես, մնալու ենք նույն խղճուկ վիճակում։
Հայկ ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Տնտեսագիտության թեկնածու
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
.
.
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
ԱՄՆ-Իրան հակամարտության ռազմական նոր փուլը կվերսկսվի՞, թե ոչ՝ դեռ պարզ չէ
Սեպտեմբերի 17-ին նախագահ Թրամփը Axios-ին ասել էր, որ քննարկում է Իրանին ուղղված զանգվածային հարվածները վերսկսելու կամ չվերսկսելու վերաբերյալ հարցը։Սեպտեմբերի 20-ին Իրանի զինվորականները հայտարարել են, որ տեղեկություններ ունեն ԱՄՆ-ի կողմից նոր հարձակման հավանականության առնչությամբ և նախազգուշացրել են պատասխան հարվածների մասին...
